Ege’de kış, bahçe için dinlenme değil yeniden başlama mevsimidir. Kasımla mart arasında düşen yağmurlar toprağı doyurur, yaz boyunca zorlanan bitkiler kendine gelir ve yeni dikimler için en iyi dönem başlar. Ancak kış aynı zamanda fırtınaların, sağanakların ve yer yer don gecelerinin de mevsimidir. Kış öncesinde yapılacak birkaç iş, bahçenin hem kışı sorunsuz geçirmesini hem de ilkbahara güçlü girmesini sağlar.
Sulamayı mevsime göre ayarlamak
Ekim sonundan itibaren bitkinin su ihtiyacı hızla düşer. Yaz programıyla çalışmaya devam eden bir sulama sistemi hem su israf eder hem de toprağı gereğinden fazla ıslatarak kök çürüklüğüne zemin hazırlar.
- Sulama sürelerini ve gün sayısını kademeli olarak azaltın.
- Yağmur sensörünün çalıştığını kontrol edin; sensörün üstü yaprakla örtülmemiş olmalı.
- İlk yağmurlardan sonra damla bölgelerini çoğu zaman tamamen kapatabilirsiniz.
- Filtreleri temizleyin, damla hatlarının uçlarını açıp hatları yıkayın.
Don riski olan yüksek kesimlerde ve iç bölgelerde, boru ve vanalardaki suyun boşaltılması gerekir. Kıyı şeridinde bu genellikle şart değildir, ama açıkta kalan musluk ve vanaların yalıtılması iyi bir önlemdir.
Çim için son hazırlık
Bermuda ve zoysia gibi sıcak iklim çimleri ekim ve kasımda büyümelerini yavaşlatır, kışın sararıp dinlenir. Bu çimlerde kıştan önce potasyumca zengin bir gübre, kök gelişimini destekler ve soğuğa dayanıklılığı artırır. Azotlu gübre ise bu dönemde verilmez; yumuşak ve hastalığa açık sürgünler oluşturur.
Kamışsı yumak gibi serin iklim çimleri ise sonbaharda yeniden canlanır. Seyrelmiş alanlara takviye tohum ekmek, havalandırmak ve üzerine ince kum serpmek için en iyi zaman eylül sonu ile ekim arasıdır.
Biçme yüksekliği kışa girerken bir miktar artırılır, biçme aralığı açılır. Yağışlı günlerde ıslak çim biçilmez; hem çim zarar görür hem toprak sıkışır.
Yaprak toplama
Sonbaharda dökülen yapraklar, çim üzerinde uzun süre kaldığında ışığı keser ve çimi çürütür. Çim alanlarındaki yapraklar düzenli toplanır. Çalı ve ağaç yataklarındaki yapraklar ise hastalıklı değilse yerinde bırakılabilir ya da kompostlanabilir; toprağa organik madde kazandırır. Gül ve meyve ağaçlarının hastalıklı yaprakları ise toplanıp bahçeden uzaklaştırılır.
Budama: neyi şimdi, neyi sonra?
Kış başı, her bitkinin budama zamanı değildir. Genel bir rehber:
- Kuru, kırık ve hastalıklı dallar her zaman alınabilir.
- Yaz ve sonbaharda çiçek açan çalılar (lantana, meksika adaçayı) kış sonunda budanır.
- İlkbaharda çiçek açanlar (erguvan, morsalkım) şimdi budanırsa çiçek gözleri kaybedilir.
- Zeytin ana budaması hasattan sonra ve şiddetli don riski geçtikten sonra yapılır.
- Fırtına öncesi, yapılara ve yollara sarkan riskli dallar emniyet için kısaltılır.
Fırtına ve sağanak hazırlığı
Kış fırtınaları özellikle kıyı bahçelerinde hasar bırakabilir. Kasım başında yapılacak bir tur birçok sorunu önler:
- Genç ağaçların kazık ve bağlarını kontrol edin; bağlar gövdeyi sıkmamalı.
- Saksıları ve hafif bahçe mobilyalarını sabitleyin ya da korunaklı yere alın.
- Oluk, gider ve drenaj kanallarını yapraklardan temizleyin.
- Su birikmesi görülen alanları not edin; bu noktalar drenaj ihtiyacının işaretidir.
Dona hassas bitkiler
Ege kıyısında don nadirdir ama birkaç gece sıcaklığın sıfırın altına düştüğü yıllar olur. Begonvil, limon, aloe, ıtır ve lantana gibi bitkiler bu gecelerde zarar görebilir. Saksıdaki hassas bitkiler duvar diplerine ya da korunaklı köşelere alınabilir. Toprağa dikili genç bitkilerin dibine kalın mulç serilir; don gecelerinde nefes alan bir örtüyle üzeri kapatılabilir. Örtü, gün içinde kaldırılmalıdır.
Dikim zamanı
Kış, Ege’de yeni dikimlerin en iyi zamanıdır. Ağaçlar, çalılar ve çok yıllıklar kış yağmurlarıyla kök salar, yaz sıcağına güçlü girer ve ilk yaz çok daha az can suyu ister. Bahçenize eklemek istediğiniz zeytin, defne, lavanta ya da çit bitkileri varsa, dikimi kasım ile mart arasına planlamak en doğrusudur.
Kısa kontrol listesi
- Sulama programını kısalt, yağmur sensörünü kontrol et
- Filtreleri temizle, damla hatlarını yıka
- Çime potasyumlu gübre, azotu kes
- Yaprakları topla, kompostla
- Kuru ve riskli dalları al; ilkbahar çiçeklilerini budama
- Kazık, bağ ve saksıları kontrol et
- Gider ve drenajları temizle
- Hassas bitkilere mulç ve örtü hazırla
- Yeni dikimleri planla
Sonuç
Kış öncesi bakım, birkaç günlük bir iş gibi görünse de bahçenin bütün yılını etkiler. Sulamayı doğru zamanda kısmak, çimi kışa hazırlamak, fırtına öncesi önlem almak ve dikimleri kış yağmurlarına denk getirmek; ilkbaharda daha sağlıklı, daha az bakım isteyen bir bahçe demektir. Bakım sözleşmesi kapsamındaki bahçelerde bu işlerin tamamı kış hazırlığı ziyaretinde yapılır ve fotoğraflarla müşteri portalına raporlanır.
Bahçeniz için konuşalım. Bu yazıdaki konularda yerinde değerlendirme için ücretsiz keşif isteyebilirsiniz.
Keşif talebi
